Uitblinken gaat vanzelf
Als het knetterdruk is, is er per definitie meer te doen dan wat je al doet. Hoe drukker het is, hoe sterker je ervaart dat je niet genoeg doet. Voor een keer is dat wel te hebben. Maar als je bijna elke werkdag afsluit met een doe-lijst die amper korter is dan aan het begin van de dag, dan ga je denken dat je je werk niet goed doet. De andere kant is dat je te druk aan het draven bent om zelfs maar te merken wat je wél goed doet. Zo komt je zelfgevoel onder druk te staan. Aan het eind van de dag ben je bekaf, maar wat je allemaal gedaan hebt, weet je niet meer. Dat is heel onbevredigend en bovendien verhoogt het de subjectieve werkdruk. Je bent nog niet klaar want het is niet genoeg, niet goed, niet af!
Dit is een zelfversterkende cirkel die op den duur je gevoel van eigenwaarde vernietigt. En dat is de belangrijkste reden waarom knetterdrukte soms zo moeilijk te verdragen is: je voelt je niet meer goed over jezelf. Eigenwaarde hebben betekent dat je jezelf accepteert zoals je bent met al je kwaliteiten en je gebreken. Je kent je gevoelens en behoeftes en je respecteert ze. Je wilt jezelf ontwikkelen, het beste in jezelf naar boven te halen, niet omdatje nu niet goed genoeg bent maar puur voor het plezier om nog meer jezelf te zijn dan je al bent. Dat stevige zelfgevoel is de basis voor excelleren in flow.
Doe zo veel mogelijk waar je goed in bent of plezier in hebt
Excelleren betekent dat je goed bent in wat je doet. Excelleren is onvermijdelijk als je zo veel mogelijk doet waar je goed in bent of plezier in hebt. Doen waar je goed in bent doorbreekt de cirkel van tekortschieten en versterkt je zelfgevoel tot dimensies waar het niet meer stuk te krijgen is. Laten we nu eens kijken hoe het er specifiek op je werk aan toegaat. Kun je zo uit de losse pols benoemen welke aspecten van jouw werk jij leuk vindt? Wat zijn je lievelingstaken? De bezigheden, groot of klein, waar jij speciaal goed in bent? De dingen waarmee je je identificeert, waarvan jij zegt: dit ben ik helemaal?
[ Opdracht ] Wat doe jij graag voor werkzaamheden?
Pak eens een potlood en schrijf een trits taken op die je graag en genietend doet. Denk aan grote en kleine taken, triviale en verantwoordelijke: als je twintig mensen onder je hebt en je wordt elke keer weer vrolijk van de dubbelzijdig gekopieerde, driekleurige hand-outs die je uitdeelt bij je presentaties, schrijf dat dan op.
Deze taken en talenten samen zijn de basisingrediënten van jouw excellentie in je dagelijks werk. Deze lijst beschrijft niet de grote dromen die je later nog eens gaat verwezenlijken, maar wat je nu vandaag kunt doen om te ervaren dat je goed bent in je werk. Trek hiermee je plan: welk onderdeel van je werk wil je uitvergroten, welke onderdelen wil je toevoegen, welke kwaliteiten kun je verzilveren? Breng zelf accentverschuivingen of veranderingen aan zover je kunt.
Leg deze lijst klaar voor je eerstvolgende functioneringsgesprek. We zagen al dat flow het meest voorkomt op de werkplek. Als je manieren kunt vinden om jouw talenten die aan flow ten grondslag liggen in je werk ‘kwijt’ te kunnen, dan lever je goede diensten aan het bedrijf. Maak er werk van!
De perfecte werkdag, hoe ziet die eruit?
Vraag jezelf eens af hoe een perfecte werkdag er voor jou uitziet. Wat maakt een dag voor jou geslaagd? Wat is er dan gebeurd of bereikt? Op welke wijze heb je dan gewerkt? Voor de meeste mensen is een dag (nagenoeg) perfect als ze grotendeels kunnen afmaken wat ze gepland hadden. Komen tot resultaten is een belangrijke factor voor tevredenheid. Wanneer je vaker een perfecte werkdag wilt beleven, gaat het dus vooral om de vraag hoe je ervoor kunt zorgen dat je werk ook tot de door jouw gewenste resultaten leidt. Daarom is denken in gewenste resultaten (output) zo’n krachtig middel. Voor je werk, maar ook voor jouw persoonlijke geluk.
Merk zo vaak mogelijk op wat er goed gaat (min. 3x daags)
Of je nu wel of niet taken hebt die je leuk vindt of waar je goed in bent, je bent altijd ergens goed in. Als dat niet zo was, had je baas je al lang weggestuurd. Maar als je salarisstrookje het enige is waaraan je merkt dat je ‘vast en zeker iets goed doet’, dan ontbreekt er nog iets. Dan heb je dringend terugkoppeling nodig. Positieve feedback, graag! Je moet merken wát er goed gaat, hoe kun je anders weten dát het goed gaat? De vruchten van het excelleren kun je alleen plukken als je ze aan de boom
ziet hangen. Maar denk maar niet dat alleen de wormloze, glanzende en welgevormde appeltjes goed genoeg zijn. Excelleren is beslist niet hetzelfde als perfect zijn. Excelleren is zien wat er goed gaat en accepteren dat sommige dingen fout gaan. Het is mild zijn voor jezelf en de humor inzien van je kronkels.
Positieve feedback ontvangen is knap lastig. Veel mensen hebben een sterke reflex om complimenten direct weg te wuiven, vaak omdat ze daar op zijn getraind. In een ‘normale’ opvoeding en scholing krijg je dagelijks tientallen tot honderden keren correcties en kritiek te horen, tegen een paar aanmoedigingen en complimenten. Niet iedereen ontwikkelt daar een stevig zelfbeeld bij. Met als gevolg dat je denkt dat je eigenlijk helemaal niet zo goed in je werk bent en dat je op een dag door de mand zult vallen. Of je gaat enorm hoge eisen aan jezelf stellen om te bewijzen wat je waard bent. Die eisen zijn zo hoog dat je ze nooit helemaal haalt, en dus steeds aan het falen bent. Zie je hoe dit bijdraagt aan knetterdrukte?
Leer jezelf positieve feedback aan te nemen door:
1 ‘kleine’ en ‘gewone’ verworvenheden en goede daden bij jezelf op te merken
2 deze zelf hardop te benoemen
3 bewust naar jezelf te luisteren.
Om de negativiteit uit te filteren, moet je snel zijn en liefst ook selectief doof. De snelheid is nodig om een positieve zelfwaardering meteen te herkennen tussen de rest van de ruis in je brein. En de selectieve doofheid helpt om je eigen negatieve commentaar het zwijgen op te leggen. Dat stemmetje vanbinnen dat je niet eens bewust opmerkt, maar dat ondertussen zijn uitwerking niet mist.
Ga naar Les 6: Recreëren is een werkwoord